Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) nedir?
Dahilde işleme rejimi, 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12) ile düzenlenir. Rejimin amacı, ihracatçının girdileri dünya fiyatlarından temin edebilmesidir. Rejim iki sistemle uygulanır: şartlı muafiyet sisteminde vergiler ithalatta teminata bağlanır, geri ödeme sisteminde ithalatta tahsil edilen vergiler ihracat taahhüdü kapatıldıktan sonra iade edilir.
DİİB başvuruları elektronik ortamda Ticaret Bakanlığı'na (İhracat Genel Müdürlüğü) yapılır. Bakanlık; ithal eşyasının ihraç ürününde kullanıldığının tespit edilebilmesini, yurt içi üreticilerin temel çıkarlarını, işlemin katma değer yaratıp yaratmadığını ve firmanın önceki belge performansını dikkate alır. Belgede ithal eşyası ve ihraç ürününün tarife pozisyonları, verimlilik oranına göre miktarları, belge süresi ve döviz kullanım oranı yer alır. Tebliğ'e göre belge süresi sektörüne göre en fazla 12 aya kadar belirlenebilir; gemi inşası, komple tesis gibi uzun üretim süreçlerinde proje süresi kadar verilebilir.
Belge, taahhüt kapatma işlemleri sonuçlanıncaya kadar elektronik ortamda revize edilebilir. Belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde ek süre başvurusu yapılabilir ve ihracat taahhüdünü kapatmak için gerekli bilgi ve belgelerin yine belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde Bakanlığın belirlediği bölge müdürlüğüne sunulması zorunludur. Tekstil, kimya, maden-metal, makine-otomotiv ve tarım ürünleri için ayrıca sektörel genelgeler uygulanır.
Demirbilek Danışmanlık olarak ürününüzün ve girdilerinizin rejime uygunluğunu değerlendiriyor, belge başvurusunu ve verimlilik hesaplarını hazırlamanıza destek oluyor, revizyon ve ek süre taleplerini takip ediyor, süre sonunda taahhüt kapatma dosyasını hazırlıyoruz. Belgeyi Bakanlık düzenler.
Kimler için gerekli?
- İhraç ürününde ithal hammadde, yardımcı madde veya ambalaj kullanan üreticiler
- Yurt içinden temin ettiği girdileri KDV'siz almak isteyen ihracatçı imalatçılar
- Tekstil, kimya, metal, makine, otomotiv ve gıda gibi girdi yoğun sektörlerde ihracat yapan firmalar
- Mevcut belgesinde revizyon, ek süre veya devir işlemi gereken firmalar
- Belge süresi dolmuş ve ihracat taahhüdünü kapatması gereken işletmeler
- Yan sanayici ile birlikte belge kullanmak isteyen ana üreticiler
Başvuru nereye yapılır?
Gerekli evraklar
EVRAK LİSTESİ
- Elektronik başvuru yetkisi ve nitelikli elektronik imzaBaşvurular elektronik ortamda yapılır.
- Ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri
- Kapasite raporuÜretim kapasitesi ve verimlilik oranlarının değerlendirilmesinde kullanılır.
- İthal edilecek eşya ve ihraç ürünü listesiEn az 8'li bazda GTİP, ad, miktar ve değerleriyle.
- Verimlilik ve fire oranlarıBir birim ihraç ürünü için kullanılan girdi miktarı; sektörel genelgelere uygun olmalı.
- Üretim akış şeması ve teknik açıklamalarİthal eşyanın ürüne nasıl dönüştüğünü gösterir.
- Yan sanayici bilgileriÜretimin bir kısmı fason yaptırılacaksa.
- Teminat bilgileriŞartlı muafiyet sisteminde gümrükte teminat istenir.
- Taahhüt kapatma belgeleriKapatma aşamasında ithalat ve ihracat beyannameleri listesi ile Tebliğ ekindeki bilgi ve belgeler.
Süreç nasıl işler?
- Ön değerlendirmeÜrününüzü, girdilerinizi, ihracat planınızı ve sektörel genelgeleri inceleyerek şartlı muafiyet veya geri ödeme sisteminden hangisinin uygun olduğunu değerlendiririz.
- Başvuru dosyasıGTİP eşleştirmelerini, verimlilik oranlarını, miktar ve değerleri hazırlar, elektronik başvurunun eksiksiz yapılmasına destek oluruz.
- Belgenin kullanımıBelge düzenlendikten sonra ithalat, yurt içi alım ve ihracat işlemlerinde beyannamelere doğru satır kodunun işlenmesi için firmanızı ve gümrük müşavirinizi bilgilendiririz.
- Revizyon ve ek süreMiktar, değer, ürün veya süre değişikliği gerektiğinde revizyon ve ek süre başvurularını süresi içinde hazırlarız.
- Taahhüt kapatmaBelge süresi sonundan itibaren üç ay içinde kapatma için gerekli bilgi ve belgeleri derler ve bölge müdürlüğüne sunulmasını takip ederiz.
Süre ve geçerlilik
Dikkat edilmesi gerekenler
- İhracat taahhüdünü kapatmak için gerekli belgelerin belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde sunulması zorunludur. Bu süre için firmalara ayrıca bildirim yapılmaz.
- Ek süre başvuruları da belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde elektronik ortamda yapılmalıdır. Süresinde yapılmayan başvurular değerlendirilmez.
- Taahhüdün eksik kapatılması veya belge kapsamı dışında kullanım, vergilerin ve ek mali yükümlülüklerin tahsiline yol açabilir.
- Bazı eşyalar rejim kapsamında değerlendirilmez veya yalnızca belirli koşullarla ithal edilebilir. Sektörel genelgeleri başvurudan önce kontrol edin.
- Dahilde İşleme Rejimi Tebliği 2025 ve 2026'da güncellendi. Güncel metni Bakanlığın mevzuat sayfasından takip edin.
Sık sorulan sorular
DİİB ne işe yarar?
İhraç edeceğiniz ürünün üretiminde kullanılacak hammadde ve yardımcı maddeleri gümrük vergisi ve ticaret politikası önlemleri uygulanmadan ithal etmenizi veya yurt içinden KDV'siz almanızı sağlar.
DİİB başvurusu nereye yapılır?
Dahilde işleme izin belgesi için elektronik ortamda Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'ne başvurulur. Daha dar kapsamlı işlemler için gümrük idaresinden alınan dahilde işleme izni ayrı bir uygulamadır.
Belge süresi ne kadardır?
Tebliğ'e göre sektörüne göre en fazla 12 aya kadar belirlenebilir. Gemi inşası, komple tesis ve savunma sanayii gibi uzun üretim süreçlerinde proje süresi kadar verilebilir.
Ek süre alınabilir mi?
Evet. Belge kapsamında ilk ithalat tarihine göre en fazla üç ay ek süre verilebilir. Taahhüdün en az %25'i gerçekleştirilmişse belgenin orijinal süresinin yarısı kadar ek süre talep edilebilir. Başvuru belge süresi sonundan itibaren üç ay içinde yapılmalıdır.
Taahhüt kapatma ne zaman yapılır?
Belge süresi sonundan itibaren en geç üç ay içinde gerekli bilgi ve belgeler Bakanlığın belirlediği bölge müdürlüğüne sunulmalıdır. Eksik varsa bir ay içinde tamamlanması istenir.
Şartlı muafiyet ile geri ödeme sistemi arasındaki fark nedir?
Şartlı muafiyette ithalatta vergi ödenmez, teminat verilir. Geri ödeme sisteminde vergi ithalatta ödenir ve taahhüt kapatıldıktan sonra üç ay içinde yapılacak başvuruyla iade edilir.
Resmi kaynaklar: Ticaret Bakanlığı Dahilde İşleme Rejimi Mevzuatı · Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12), 17.04.2026 tarihli işlenmiş metin · Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nde Değişiklik (İhracat: 2025/4), Resmi Gazete 11.09.2025