ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi nedir?
ISO 9001, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayımlanan kalite yönetim sistemi standardıdır. Standart; süreç yaklaşımı, Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al döngüsü ve risk temelli düşünme üzerine kuruludur. Standardın yeni sürümü ISO 9001:2026, 16 Eylül 2026'da yayımlandı; 2015 sürümüne göre alınmış belgeler geçiş süresi boyunca geçerliliğini korur.
Belgeyi danışmanlık firmaları vermez. Belge, kalite yönetim sistemini bağımsız olarak denetleyen bir belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenir. Belgenin güvenilir olması için bu kuruluşun Türkiye'de Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) veya Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) üyesi bir akreditasyon kurumu tarafından ISO 9001 kapsamında akredite edilmiş olması gerekir.
Demirbilek Danışmanlık olarak işletmenizin mevcut durumunu standarda göre analiz ediyor, süreçlerinizi ve gerekli dokümanları birlikte hazırlıyor, çalışanlarınıza bilgilendirme yapıyor, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi adımlarını yürütüyor ve belgelendirme kuruluşunun denetimine hazırlanmanızı sağlıyoruz.
Kimler için gerekli?
- Kamu ihalelerine veya büyük firmaların tedarikçi listelerine girmek isteyen işletmeler
- İhracat yapan veya yurt dışı müşterilerden kalite belgesi talebi alan firmalar
- Büyüyen ve işlerini kişilere değil süreçlere bağlamak isteyen KOBİ'ler
- Müşteri şikâyetlerini ve hata maliyetlerini azaltmak isteyen üretim ve hizmet firmaları
- Destek programlarında veya teşvik başvurularında kalite belgesi avantajı arayan işletmeler
Başvuru nereye yapılır?
Gerekli evraklar
EVRAK LİSTESİ
- Kapsam tanımıSistemin hangi ürün, hizmet ve lokasyonları kapsadığı.
- Kalite politikası ve kalite hedefleri
- Süreç haritası ve süreç tanımları
- Risk ve fırsat değerlendirmesi
- Görev tanımları ve yetkinlik kayıtlarıEğitim ve yetkinlik kanıtları dahil.
- Tedarikçi değerlendirme kayıtları
- Müşteri memnuniyeti ve şikâyet kayıtları
- Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet kayıtları
- İç tetkik raporuBelgelendirme denetiminden önce tamamlanmalıdır.
- Yönetimin gözden geçirmesi toplantı kaydıBelgelendirme denetiminden önce tamamlanmalıdır.
Süreç nasıl işler?
- Mevcut durum analiziİşletmenizin süreçlerini ISO 9001 şartlarıyla karşılaştırır, eksikleri ve öncelikleri gösteren bir yol haritası hazırlarız.
- Sistemin kurulmasıKapsam, kalite politikası, hedefler, süreçler, riskler ve gerekli dokümante bilgileri işletmenizin gerçek işleyişine göre birlikte oluştururuz.
- Uygulama ve eğitimÇalışanlarınıza sistem hakkında bilgilendirme yapar, kayıtların günlük işin parçası hâline gelmesi için uygulamayı takip ederiz.
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesiSistemin işleyip işlemediğini iç tetkikle kontrol eder, bulguları kapatır ve yönetimin gözden geçirmesi toplantısını yaparız.
- Belgelendirme denetimiSeçtiğiniz akredite belgelendirme kuruluşu önce Aşama 1 denetiminde dokümantasyonu ve hazırlığı, ardından Aşama 2 denetiminde sistemin uygulamasını yerinde denetler. Denetim sırasında bulguların kapatılmasına destek oluruz.
- Gözetim denetimleriBelge alındıktan sonra belgelendirme kuruluşu her yıl gözetim denetimi yapar. Bu denetimlere hazırlık için iç tetkik ve iyileştirme çalışmalarını sürdürmenize yardımcı oluruz.
Süre ve geçerlilik
Dikkat edilmesi gerekenler
- Belgeyi veren kuruluşun ISO 9001 kapsamında akredite olup olmadığını TÜRKAK'ın veya ilgili akreditasyon kurumunun internet sitesinden kontrol edin. Akreditasyonsuz belgeler ihalelerde ve müşteri denetimlerinde kabul görmeyebilir.
- Danışmanlık hizmeti aldığınız firma ile belgelendirme denetimini yapan kuruluş birbirinden bağımsız olmalıdır.
- Kâğıt üzerinde kalan bir sistem gözetim denetimlerinde sorun çıkarır. Dokümanları işletmenizin gerçek işleyişine göre sade tutmak, sistemi sürdürmeyi kolaylaştırır.
- ISO 9001:2026 yayımlandı. Yeni kurulacak sistemlerde hangi sürüme göre belgelendirme yapılacağını belgelendirme kuruluşunuzla baştan netleştirin.
- Belge kapsamına yazılan faaliyetler dışındaki işler için belge kullanılamaz; kapsamı ihtiyacınıza göre doğru tanımlayın.
Sık sorulan sorular
ISO 9001 belgesini kim verir?
Akredite bir belgelendirme kuruluşu verir. Danışmanlık firmaları belge vermez; sistemi kurmanıza ve denetime hazırlanmanıza destek olur.
Aşama 1 ve Aşama 2 denetimi nedir?
Aşama 1'de belgelendirme kuruluşu dokümantasyonu ve denetime hazırlığı inceler. Aşama 2'de sistemin işletmede gerçekten uygulandığını yerinde denetler ve belgelendirme kararı bu denetime göre verilir.
ISO 9001 belgesi kaç yıl geçerlidir?
Uygulamada belge genellikle 3 yıl geçerlidir. Bu süre içinde her yıl gözetim denetimi yapılır ve süre sonunda yeniden belgelendirme denetimi gerekir.
TÜRKAK akreditasyonu neden önemli?
Akreditasyon, belgelendirme kuruluşunun uluslararası kurallara göre yetkin ve tarafsız çalıştığını gösterir. Akredite belge, ihalelerde ve müşteri denetimlerinde daha güvenilir kabul edilir.
ISO 9001:2026 ile ne değişti?
Yeni sürüm 2015 sürümünün yapısını korur; kalite kültürü, etik, risk ve fırsatların ayrı ele alınması, kurumsal bilgi ve iklimle ilgili konulara daha fazla vurgu yapar. Mevcut belgeler geçiş süresi boyunca geçerli kalır.
Küçük bir işletme ISO 9001 alabilir mi?
Evet. Standart her büyüklükteki işletmeye uygulanabilir. Küçük işletmelerde sistem daha sade kurulur.
Resmi kaynaklar: ISO 9001 Quality management systems (iso.org) · ISO 9001:2026: What businesses need to know (iso.org) · Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) · DNV: The new edition of ISO 9001 is released