Patent ve Faydalı Model Başvurusu: Farklar ve Süreç

Patent ve Faydalı Model nedir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre patent; yeni olan, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilen buluşlara verilir. Buluş basamağı, buluşun o alandaki bir uzman tarafından mevcut teknikten kolayca çıkarılamaması anlamına gelir. Patent başvurusu araştırma raporu ve ardından inceleme raporu aşamalarından geçer.

Faydalı model ise yeni ve sanayiye uygulanabilen buluşları korur; buluş basamağı şartı yoktur. Faydalı model başvurusunda araştırma raporu düzenlenir ancak patentteki gibi ayrıca inceleme raporu aşaması yoktur. Bu nedenle süreç genellikle daha kısadır. Usuller, kimyasal, biyolojik, eczacılıkla ilgili ve biyoteknolojik buluşlar faydalı model ile korunamaz.

Demirbilek Danışmanlık olarak buluşunuzun hangi koruma türüne uygun olduğunu birlikte değerlendiriyor, başvuru öncesi ön araştırma yapıyor, tarifname ve istemlerin hazırlanması için gereken teknik bilgiyi sizden derliyor ve başvuru sonrasında rapor, ücret ve süre takibini yürütüyoruz.

Kimler için gerekli?

Yeni bir ürün, makine, parça veya cihaz geliştiren üreticiler
Mevcut bir ürünü teknik olarak iyileştiren KOBİ'ler
Ar-Ge veya tasarım merkezi bulunan firmalar
Buluşunu lisanslamak veya satmak isteyen bireysel buluş sahipleri
KOSGEB, TÜBİTAK gibi destek programlarında fikri mülkiyet çıktısı hedefleyen işletmeler
Ürününü pazara sunmadan önce koruma altına almak isteyen girişimciler

Başvuru nereye yapılır?

Patent ve faydalı model başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılır.

Gerekli evraklar

Patent ve Faydalı ModelGenel evrak listesi

DEMİRBİLEK
EVRAK LİSTESİ

Başvuru formuPatent veya faydalı model türü seçilerek doldurulur.
TarifnameBuluşun teknik alanını, sorununu ve çözümünü ayrıntılı anlatan metin.
İstemlerKoruma kapsamını belirleyen bölüm; korumanın sınırını istemler çizer.
ÖzetBuluşun kısa teknik özeti.
Teknik resimlerTarifnamede atıf yapılan çizimler varsa.
Başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgiGüncel ücretler TÜRKPATENT ücret tarifesinde yer alır.
Buluşu yapan kişi bilgileriBaşvuru sahibi ile buluşu yapan farklıysa hak devrini gösteren bilgi.
Rüçhan hakkı belgesiYalnızca yurt dışındaki önceki bir başvuruya dayanılıyorsa.
Araştırma ve inceleme talebi ücretleriYasal süreler içinde ayrıca ödenir.

Liste kuruma ve dosyaya göre değişebilir.Kesin liste için bize danışın.

Süreç nasıl işler?

Buluşun değerlendirilmesiBuluşunuzu dinler, yenilik ve buluş basamağı açısından durumunu ve patent mi faydalı model mi daha uygun olduğunu birlikte değerlendiririz.
Ön araştırmaUlusal ve uluslararası patent veri tabanlarında benzer buluşları tarar, başvurunun önündeki riskleri size raporlarız.
Başvuru dosyasıTarifname, istemler, özet ve resimler için gereken teknik bilgiyi sizden derler, dosyanın eksiksiz hazırlanmasını ve TÜRKPATENT'e sunulmasını takip ederiz.
Araştırma raporuKurum, buluşa benzer önceki belgeleri gösteren araştırma raporunu düzenler. Patentte araştırma talebi, ücreti ödenerek başvuru tarihinden itibaren on iki ay içinde yapılmalıdır.
İnceleme ve kararPatentte araştırma raporunun bildiriminden itibaren üç ay içinde inceleme talep edilir; inceleme olumlu sonuçlanırsa patent verilir. Faydalı modelde inceleme raporu aşaması yoktur.
Tescil sonrası takipBelgenin yayımını, üçüncü kişi itirazlarını ve korumanın sürmesi için her yıl ödenmesi gereken yıllık ücretleri takip ederiz.

Süre ve geçerlilik

SüreBaşvurudan belge verilmesine kadar geçen süre faydalı modelde ve patentte farklıdır; özellikle patentte araştırma ve inceleme aşamalarına göre değişir. Buluşunuzu değerlendirdikten sonra beklenen takvimi size bildiriyoruz.

GeçerlilikBaşvuru tarihinden başlamak üzere patentin koruma süresi 20 yıl, faydalı modelin koruma süresi 10 yıldır; bu süreler uzatılamaz. Korumanın devamı için yıllık ücretlerin her yıl ödenmesi gerekir (6769 sayılı SMK md. 101).

Dikkat edilmesi gerekenler

Buluşunuzu başvurudan önce fuar, sosyal medya veya satış yoluyla açıklamak yeniliği zedeleyebilir. Kanun, buluşu yapanın kendi açıklaması için başvurudan önceki on iki aylık bir süre tanır, ancak başvuruyu açıklamadan önce yapmak daha güvenlidir.
Bilgisayar programları, iş yöntemleri, keşifler ve matematiksel yöntemler tek başına patentle korunamaz.
Koruma kapsamını istemler belirler. İstemlerin dar veya belirsiz yazılması, rakiplerin küçük değişikliklerle buluşu kullanmasına yol açabilir.
Yıllık ücretlerin ödenmemesi hakkın sona ermesine neden olur. Ödeme tarihleri başvuru tarihine göre hesaplanır.
Türkiye'de alınan patent yalnızca Türkiye'de korur. Yurt dışı koruma için ayrı başvuru veya uluslararası başvuru sistemleri planlanmalıdır.

Sık sorulan sorular

Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?

Patent yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ister, 20 yıl korur. Faydalı model buluş basamağı istemez, inceleme raporu aşaması yoktur ve 10 yıl korur.

Hangi buluşlar faydalı model ile korunamaz?

Usuller ve usullerle elde edilen ürünler, kimyasal, biyolojik ve eczacılıkla ilgili buluşlar ile biyoteknolojik buluşlar faydalı model ile korunamaz.

Faydalı model başvurusunu sonradan patente çevirebilir miyim?

Evet. Faydalı model başvurusu, araştırma raporunun bildirimini izleyen üç aylık sürenin sonuna kadar patent başvurusuna dönüştürülebilir. İşlemleri devam eden patent başvurusu da faydalı modele dönüştürülebilir.

Yazılımımı patentle koruyabilir miyim?

Bilgisayar programı tek başına patentlenemez. Yazılımın bir teknik soruna teknik bir çözüm sunduğu durumlar ayrıca değerlendirilir.

Buluşumu fuarda sergiledim, hâlâ başvurabilir miyim?

Açıklamayı buluşu yapan kişi yaptıysa ve açıklamadan itibaren on iki ay geçmediyse başvuru yapılabilir. Bu süreyi beklemeden başvurmanızı öneririz.

Patent kaç yıl korunur, uzatılabilir mi?

Patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl korunur. Bu süreler uzatılamaz ve yıllık ücretlerin ödenmesi şarttır.

Resmi kaynaklar: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, md. 82, 84, 96, 98, 101, 104, 142 (mevzuat.gov.tr) · Türk Patent ve Marka Kurumu