Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Belgesi: 5746 Teşvikleri

Ar-Ge ve Tasarım Merkezi Belgesi nedir?

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, şirket içinde ayrı bir birim olarak örgütlenen ve münhasıran yurt içinde Ar-Ge veya tasarım yapan birimleri Ar-Ge merkezi ya da tasarım merkezi olarak tanımlar. Kanun'da Ar-Ge merkezi için asgari 50, tasarım merkezi için asgari 10 tam zaman eşdeğer personel öngörülür; Cumhurbaşkanı bu sayıları Ar-Ge merkezinde 15'e, tasarım merkezinde yarısına kadar indirmeye ve sektörlere göre farklılaştırmaya yetkilidir.

Kanun'un 3. maddesine göre merkezde yapılan Ar-Ge ve tasarım harcamalarının tamamı kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır. Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretleri için hesaplanan gelir vergisinin, doktoralılar ve desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslılar için %95'i, yüksek lisanslılar ve bu alanlarda lisans mezunları için %90'ı, diğerleri için %80'i terkin edilir. Sigorta primi işveren hissesinin yarısı bütçeden karşılanır, Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerine ilişkin kâğıtlar damga vergisinden, araştırmada kullanılacak ithal eşya gümrük vergisinden istisnadır.

20 Temmuz 2025 tarihli 7555 sayılı Kanun ile gelir vergisi stopajı teşviki ve ücretlerdeki damga vergisi istisnası, ücretin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmıyla sınırlandırıldı. Belge alındıktan sonra personel sayısının ve faaliyetlerin sürdürülmesi, yıllık bildirimlerin zamanında yapılması gerekir.

Demirbilek Danışmanlık olarak firmanızın personel ve proje yapısının merkez şartlarına uygunluğunu değerlendiriyor, başvuru dosyasını ve proje portföyünü hazırlamanıza destek oluyor, değerlendirme komisyonunun incelemesine hazırlanıyor ve belge sonrası bildirim ve raporlama takvimini takip ediyoruz. Belgeyi Bakanlık verir.

Kimler için gerekli?

Düzenli olarak Ar-Ge projesi yürüten ve yeterli sayıda Ar-Ge personeli çalıştıran sanayi şirketleri
Ürün, ambalaj, endüstriyel veya moda tasarımı yapan ve tasarım ekibi bulunan firmalar
TÜBİTAK projeleri yürüten ve Ar-Ge birimini kalıcı yapıya kavuşturmak isteyen şirketler
Mühendislik kadrosu büyüyen ve personel maliyetini teşviklerle azaltmak isteyen işletmeler
Dar mükellef kurumların Türkiye'deki iş yerleri dahil, kanuni veya iş merkezi Türkiye'de olan sermaye şirketleri

Başvuru nereye yapılır?

Başvurular Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na elektronik ortamda yapılır; belge, Bakanlığın değerlendirme ve denetim komisyonunun incelemesinden sonra verilir.

Gerekli evraklar

Ar-Ge ve Tasarım Merkezi BelgesiGenel evrak listesi

DEMİRBİLEK
EVRAK LİSTESİ

Başvuru formu ve Ar-Ge veya tasarım merkezi tanıtım bilgileriBakanlığın elektronik sisteminde doldurulur.
Ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ve vergi levhası
Ar-Ge veya tasarım personeli listesiDiploma, özgeçmiş ve görev tanımlarıyla; tam zaman eşdeğer hesabı yapılmalı.
SGK hizmet dökümleri ve bordro bilgileriPersonelin firmada tam zamanlı çalıştığını gösterir.
Yürütülen ve planlanan proje listesiProje özetleri, takvim ve bütçe bilgileriyle.
Merkez yerleşim planı ve fiziki alan bilgileriMerkezin şirket içinde ayrı bir birim olduğunu gösterir.
Organizasyon şemasıMerkezin yönetim yapısı ve bağlı olduğu birim.
Altyapı ve donanım listesiLaboratuvar, test cihazı, yazılım lisansları.
Fikri mülkiyet bilgileriVarsa patent, faydalı model ve tasarım tescilleri.
Son yıllara ait Ar-Ge veya tasarım harcama bilgileriMali tablolarla tutarlı olmalıdır.

Liste kuruma ve dosyaya göre değişebilir.Kesin liste için bize danışın.

Süreç nasıl işler?

Ön değerlendirmePersonel sayısını, eğitim durumunu, yürütülen projelerin Ar-Ge veya tasarım niteliğini ve fiziki alanı inceleyerek başvuruya hazır olup olmadığınızı değerlendiririz.
YapılandırmaMerkezin ayrı birim olarak örgütlenmesi, personel görev tanımları ve proje portföyünün düzenlenmesi için yol haritası çıkarırız.
Başvuru dosyasıPersonel, proje, altyapı ve harcama bilgilerini Bakanlık formatında hazırlar, elektronik başvurunun eksiksiz yapılmasını sağlarız.
Komisyon incelemesiDeğerlendirme ve denetim komisyonunun yerinde incelemesi için sunumu ve proje anlatımlarını birlikte hazırlarız.
Belge sonrası takipPersonel değişikliği bildirimlerini, yıllık faaliyet raporlarını ve teşviklerin muhasebe tarafında doğru uygulanmasını mali müşavirinizle birlikte takip ederiz.

Süre ve geçerlilik

SüreBaşvuru dosyasının hazırlanması için gereken süreyi evraklarınızı gördükten sonra netleştirip size bildiriyoruz. Bakanlığın değerlendirme süresi başvurunun yoğunluğuna ve komisyon takvimine göre değişir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Asgari personel sayısı tam zaman eşdeğer olarak hesaplanır. Yarı zamanlı veya merkez dışında çalışan personel sayıyı doğrudan karşılamaz.
Gelir vergisi stopajı ve sigorta primi teşviklerinden yararlanan destek personeli sayısı Kanun'da belirlenen oranla sınırlıdır.
Belge alındıktan sonra personel sayısının asgari şartın altına düşmesi, belge iptali dahil yaptırımlara yol açabilir.
Haftalık 45 saati aşan çalışma ve ek çalışma sürelerine ait ücretler stopaj teşvikinden yararlanamaz.
Teşvik oranları ve personel şartları Kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. Başvuru öncesi güncel mevzuatı kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Ar-Ge merkezi için kaç personel gerekir?

Kanun'da 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli öngörülür; Cumhurbaşkanı bu sayıyı 15'e kadar indirmeye ve sektörlere göre farklılaştırmaya yetkilidir. Güncel asgari sayı ön değerlendirmede mevzuattan teyit edilir.

Tasarım merkezi için kaç personel gerekir?

Kanun'da en az 10 tam zaman eşdeğer tasarım personeli öngörülür. Cumhurbaşkanı bu sayıyı yarısına kadar indirebilir.

Ar-Ge merkezinin en önemli teşviki nedir?

Ar-Ge harcamalarının tamamının kurum kazancından indirilmesi ve personel ücretlerinde gelir vergisi stopajı teşvikidir. Ayrıca SGK işveren hissesinin yarısı karşılanır ve damga vergisi istisnası uygulanır.

Teknokentteki firmalar Ar-Ge merkezi kurabilir mi?

5746 ve 4691 sayılı Kanunlardaki teşvikler aynı personel ve faaliyet için birlikte kullanılamaz. Hangi yapının daha uygun olduğu firmanın durumuna göre değerlendirilmelidir.

Siparişe dayalı Ar-Ge yapan merkezler teşvikten yararlanabilir mi?

Evet. Kanun'a göre sözleşmeye dayalı Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri de teşvikten yararlanır; ancak harcamaların indirimi merkez ile siparişi veren arasında paylaştırılır.

Personel merkez dışında çalışırsa teşvik devam eder mi?

Kanun, projeyle doğrudan ilgili zorunlu dış çalışmalar ve belirli oranlar dahilinde merkez dışında geçen süreler için teşvik imkânı tanır. Bunun için merkez yönetiminin onayı ve Bakanlığın bilgilendirilmesi gerekir.

Resmi kaynaklar: 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun · Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri