İlk kez kapasite raporu almak isteyen işletmeler çoğu zaman aynı noktalarda takılır. Evrak eksik çıkar, eksper geldiğinde makine çalışmaz ya da başvuru yanlış odaya gider. Kapasite raporu nasıl alınır sorusunun cevabı aslında kısadır: oda başvurusu, eksper ziyareti ve TOBB onayı. Sürecin sorunsuz geçmesi ise başvurudan önce yaptığınız hazırlığa bağlıdır. Bu yazıda ilk raporunu alacak bir işletmenin izlemesi gereken adımları sırasıyla anlatıyoruz. Raporun ne olduğunu ve nerelerde istendiğini merak ediyorsanız kapasite raporu sayfamıza bakabilirsiniz.
Başvurudan önce: işletmeniz şartları sağlıyor mu
Rapor, fiilen üretim yapılan tesis için düzenlenir. Bu yüzden ilk iş, işyerinizin temel şartları karşılayıp karşılamadığını kontrol etmektir.
- İşyerinde su ve elektrik bulunmalı.
- Makineler kurulu ve çalışır durumda olmalı. Sadece proforma faturası olan, henüz kurulmamış makineler hesaba alınmaz.
- SGK'ya kayıtlı, idari personel dışında en az 1 üretim personeli olmalı.
- Üretimi siz yapıyor olmalısınız. Fason iş yaptıran firmalara kapasite raporu düzenlenmez.
- Tesisin bir bölümünü veya bir vardiyasını kiraladıysanız, kiracı firmaya rapor düzenlenmez.
- Aynı çatı altında birden fazla firma varsa, her biri için ayrı rapor ancak makineler, personel ve kayıtlar gerçekten ayrıysa düzenlenebilir.
İşyerinizin kiralık olması engel değildir. Kira sözleşmesini başvuruya eklemeniz yeterlidir. Hangi odaya başvuracağınızı da bu aşamada netleştirin. Rapor, üretim tesisinin bulunduğu yerde üye olduğunuz oda tarafından düzenlenir. Ticaret ve sanayi odalarının ayrı olduğu illerde sanayiciler için yetkili oda sanayi odasıdır.
Hazırlanması gereken evraklar
Evrak listesi işletmeye ve sektöre göre değişir. Çoğu dosyada şu belgeler istenir:
- İşyeri tapusu veya kira sözleşmesi. Organize sanayi bölgesindeyseniz tapu veya tapu tahsis belgesi.
- İşyerindeki personele ait SGK sigortalı hizmet listesi.
- Yeminli mali müşavir veya mali müşavir onaylı makine ve teçhizat listesi, bilançodaki toplam kıymetiyle birlikte.
- Kiralık makine varsa kira sözleşmesi ve tarafların imza sirküleri. Leasing varsa sözleşme ve ödeme planı.
- Taşeron çalıştırıyorsanız noter onaylı taşeron sözleşmesi.
- Vergi levhası.
- Varsa sanayi sicil belgesi ile kalite belgeleri ve sertifikaların listesi.
- Maden ocakları için maden ruhsatı veya ruhsat kira sözleşmesi.
- Ciro, ithalat ve ihracat bilgileri. Bunlar beyan usulüyle alınır.
- Sektöre özel kriterlerin gerektirdiği ek belgeler.
Makine listesi dosyanın en kritik parçasıdır. Listedeki her makinenin işyerinde kurulu olması ve eksperin göreceği makineyle birebir eşleşmesi gerekir. Oda ayrıca belge asıllarını veya ek bilgi isteyebilir.
SBS üzerinden oda başvurusu
Başvuru, TOBB'un Sanayi Bilgi Sistemi (SBS) üzerinden elektronik ortamda yapılır. Hazırladığınız belgeleri sisteme yükler ve kayıtlı olduğunuz odaya başvurursunuz. Başvuruyu yaparken üretebileceğiniz ürünleri, makine parkınızı ve personel durumunuzu doğru girmeniz önemlidir. Raporda ürünler ve miktarları ile bu üretim için gereken hammadde ve yardımcı madde ihtiyacı yer alacaktır.
Başvuru sonrasında oda, bir raportör ve en az bir yetkili kapasite raporu eksperinden oluşan bir heyet görevlendirir. TOBB Kapasite Raporlarının Düzenlenmesi Usul ve Esasları sürecin kurallarını belirler. Bu esaslara göre oda, başvurudan itibaren en fazla 1 ay içinde raporu düzenleyip TOBB'a iletir.
Eksper ziyareti: yerinde ne incelenir
Eksper işyerinize bizzat gelmek zorundadır. Ziyarette makine parkını ve üretim sürecini yerinde inceler, ardından kapasite hesabını yapar. Kapasite kural olarak günde 8 saat ve yılda 300 gün çalışma esasına göre hesaplanır. Kesintisiz üretim yapan tesislerde günde 24 saat ve yılda en fazla 350 gün esas alınır.
Ziyaret gününe şöyle hazırlanın:
- Makineleri çalışır durumda tutun. Eksper ziyareti sırasında makinelerin çalışması gerekir.
- Makine listesini ve belgelerin asıllarını hazır bulundurun.
- Üretim sürecini anlatabilecek bir yetkiliyi işyerinde bulundurun.
TOBB kontrolü ve onay
Oda raporu TOBB'a iletir. TOBB uzmanı raporu kontrol eder, gerekirse düzeltme için odaya iade eder. Uygun bulunan rapor elektronik imzayla onaylanır. TOBB raporu en geç 1 ay içinde inceler. Onaylanan raporla sanayi sicil belgesi ve yatırım teşvik belgesi gibi başvurulara geçebilirsiniz. Mikro işletmelerde sanayi sicil için rapor yoksa işletmenin beyanı esas alınır; küçük, orta ve büyük işletmelerde ise kapasite bilgileri rapora dayanır. Bu kural Sanayi Sicil Tebliği ile düzenlenmiştir. Raporun geçerlilik süresi ve yenilenmesi ayrı bir yazımızın konusudur.
Sık yapılan hatalar
- Yeni alınan ama henüz kurulmamış makineyi listeye yazmak.
- Eksper ziyaretinde makinelerin bakımda veya kapalı olması.
- SGK listesinde yalnızca idari personel bulunması.
- Fason üretim yaptırırken rapor başvurusu yapmak.
- Kiralık makine veya taşeron için sözleşme ve imza sirküleri eklememek.
- Ticaret ve sanayi odasının ayrı olduğu ilde yanlış odaya başvurmak.
- Başvurudan sonra makine ekleyip mevcut raporun güncelleneceğini düşünmek. Kapasiteyi etkileyen değişikliklerde yeni rapor gerekir.
İlk başvurunuzdan önce işletmenizin şartları sağlayıp sağlamadığını görmek isterseniz ücretsiz uygunluk analizi ile dosyanızı birlikte kontrol edebiliriz.
Kapasite Raporu: evrak listesi, süreç ve sık sorulan sorular →