Fiili Tüketim Belgesi nedir?
Fiili tüketim belgesi, bazı odalarda fiili sarfiyat belgesi adıyla da geçer. Kapasite raporu işletmenin makinelerine göre teorik olarak ne kadar üretebileceğini gösterirken fiili tüketim belgesi geçmiş bir dönemde gerçekte ne kadar üretildiğini ve ne kadar hammadde kullanıldığını gösterir. Bilgiler kapasite raporundan değil, işletmenin muhasebe kayıtlarından alınır.
Belge çoğunlukla tahsise tabi ürünlerde istenir. Bir kurum hammaddeyi işletmelere kotayla veya tahsisle dağıtıyorsa dağıtımı işletmenin gerçek tüketimine göre yapmak ister. Örneğin TMO'nun un fabrikalarına buğday satışında kullandığı fiili tüketim belgesi formunda, tüketimin muhasebe kayıtlarına göre 12 aylık dönem için yazılacağı, kapasite raporuna göre yazılmayacağı ve başka fabrikaya yaptırılan fason üretimin dahil edilmeyeceği açıkça belirtilir.
İstanbul Sanayi Odası fiili tüketim raporlarının kullanım alanı olarak ayrıca EPDK'nın akaryakıt dışındaki petrol ürünlerinin temini düzenlemesini ve Özel Tüketim Vergisinin indirimli uygulanmasına ilişkin mahsup işlemlerini sayar. 5174 sayılı Kanunun 26. maddesi de tahsis ve sarfiyat belgelerini odalarca düzenlenecek veya onaylanacak belgeler arasında sayar.
Demirbilek Danışmanlık olarak belgeyi talep eden kurumun formatını ve dönemini netleştiriyor, mali müşavirinizle birlikte üretim ve tüketim tablolarının kayıtlarla tutarlı hazırlanmasını kontrol ediyor ve oda onay sürecini takip ediyoruz. Belgeyi oda onaylar; tutarların doğruluğundan firma ve onaylayan mali müşavir sorumludur.
Kimler için gerekli?
- Tahsise tabi hammadde (örneğin hububat) satın alan sanayi işletmeleri
- Akaryakıt dışındaki petrol ürünlerini üretimde girdi olarak kullanan ve tedarik için tüketim belgelemesi istenen firmalar
- Özel Tüketim Vergisinin indirimli uygulanmasında mahsup işlemi için tüketimini belgelemesi gereken işletmeler
- Bir kamu kurumuna geçmiş dönem üretim ve hammadde kullanımını kanıtlaması istenen üreticiler
Başvuru nereye yapılır?
Gerekli evraklar
EVRAK LİSTESİ
- Firma kaşeli ve imzalı başvuru dilekçesiBelgenin hangi kurum ve hangi dönem için istendiği yazılmalı
- Talep eden kurumun formatına uygun fiili tüketim belgesiÜrün, hammadde ve miktarlar dönem bazında
- Yeminli mali müşavir onayıBazı kurumlar tüketim miktarına göre YMM veya mali müşavir onayı ister
- Onaylayan YMM'nin faaliyet belgesiFotokopisi
- Üretim ve tüketime dayanak kayıtlarAlış faturaları, stok ve üretim kayıtları; oda talep edebilir
- SGK bildirgeleri veya sigortalı gün sayısıBazı formlarda işletmenin faaliyetini göstermek için istenir
- Geçerli kapasite raporuFiili tüketimin kapasiteyle tutarlılığının görülmesi için istenebilir
- Talep eden kurumun yazısı veya satış esaslarıVarsa
Süreç nasıl işler?
- Format ve dönemin belirlenmesiTalep eden kurumun istediği form, kapsayacağı dönem, onay şartı (YMM veya mali müşavir) ve son başvuru tarihi belirlenir.
- Kayıtlardan tabloların hazırlanmasıDönem içindeki üretim ve hammadde tüketimi muhasebe kayıtlarından çıkarılır; fason yaptırılan üretim ayrıştırılır.
- Mali müşavir onayıYMM veya mali müşavir kayıtları inceler ve belgeyi firma yetkilisiyle birlikte imzalar.
- Oda onayıBelge dilekçe ve ekleriyle kayıtlı olunan odaya sunulur; oda belgeyi inceler ve onaylar.
- Kuruma sunumOnaylı belge talep eden kuruma süresi içinde teslim edilir.
Süre ve geçerlilik
Dikkat edilmesi gerekenler
- Fiili tüketim muhasebe kayıtlarına göre yazılır, kapasite raporuna göre yazılmaz. Kapasite raporundaki teorik değerleri tüketim gibi göstermek belgenin reddine ve sorumluluğa yol açar.
- Başka bir fabrikaya kendi adınıza yaptırdığınız fason üretim, sizin fiili tüketiminize dahil edilmez. Kendi tesisinizde başkası adına yaptığınız üretim ise genellikle dahil edilir; talep eden kurumun tanımını kontrol edin.
- Belgeyi imzalayan firma yetkilisi ve mali müşavir, bilgilerin doğruluğundan müştereken sorumluluk üstlenir.
- Dönem, birim ve ürün adları talep eden kurumun formuyla birebir uyumlu olmalıdır. Farklı birim (ton, kg, litre) kullanmak dosyanın geri dönmesine neden olur.
- Belgenin adı odaya göre fiili tüketim, fiili sarfiyat veya fiili tüketim raporu olabilir. Talep eden kurumun istediği belgenin oda belgesi mi, yoksa yalnızca YMM onaylı bir beyan mı olduğunu baştan netleştirin.
Sık sorulan sorular
Fiili tüketim belgesi ile kapasite raporu arasındaki fark nedir?
Kapasite raporu işletmenin makine ve personeline göre teorik azami üretimini gösterir. Fiili tüketim belgesi ise geçmiş bir dönemde gerçekte ne üretildiğini ve ne kadar hammadde kullanıldığını muhasebe kayıtlarına göre gösterir.
Fiili tüketim belgesini kim düzenler?
Belgeyi firma muhasebe kayıtlarına göre hazırlar, talep edilen şekilde yeminli mali müşavir veya mali müşavir imzalar ve kayıtlı olunan oda onaylar.
Hangi kurumlar fiili tüketim belgesi ister?
Tahsise tabi hammadde satan kurumlar (örneğin TMO'nun hububat satışları), akaryakıt dışındaki petrol ürünlerinin temininde EPDK düzenlemesi ve Özel Tüketim Vergisinin indirimli uygulamasındaki mahsup işlemleri başlıca örneklerdir.
YMM onayı zorunlu mu?
Talep eden kurumun düzenlemesine bağlıdır. Örneğin TMO'nun bir dönem kullandığı formda yıllık buğday tüketimi 12 bin ton ve üzerindeki firmalardan YMM onayı, altındakilerden mali müşavir veya oda onayı isteniyordu. Güncel şartı kurumun o yılki satış esaslarından kontrol edin.
Fason üretim fiili tüketime dahil edilir mi?
Başka bir fabrikaya kendi adınıza yaptırdığınız fason üretim dahil edilmez. Kendi fabrikanızda yaptığınız tüm üretim, başkası adına yapılsa bile, genellikle sizin tüketiminize dahildir.
Resmi kaynaklar: İstanbul Sanayi Odası, Fiili Tüketim · Balıkesir Sanayi Odası, Ekspertiz Raporları (Fiili Sarfiyat Belgesi) · TMO hububat satışları, Un Fiili Tüketim Belgesi formu (Ek-7, 2021 dönemi; Gaziantep Ticaret Borsası kopyası) · 5174 sayılı Kanun (TOBB kanun kitabı, md. 26)