Bağımsız Çalışma İzni ve Çalışma İzni Muafiyeti nedir?
Bağımsız çalışma izni, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile düzenlenen ve bir işverene bağlı olmaksızın yabancı adına verilen çalışma iznidir. Uygulama Yönetmeliğine göre bu izin; Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün belirlediği profesyonel meslek mensuplarına, muafiyet sürelerini aşacak şekilde hizmet sunacak sınırötesi hizmet sunucularına ve şirket ortağı olup şirketi yöneten yabancılara verilebilir. Bakanlık; yabancının eğitim düzeyini, mesleki deneyimini, bilim ve teknolojiye katkısını, Türkiye'deki faaliyetinin ekonomiye ve istihdama etkisini ve şirket ortağı ise sermaye payını dikkate alır.
Bağımsız çalışma izni süreli olarak verilir ancak işverene bağlı izinlerdeki bir, iki ve üç yıllık süre sınırlarına tabi değildir. Profesyonel meslek mensubu olarak izin alan yabancı, mesleğiyle uyumlu olmayan işleri yapamaz. Diğer kanunlarda Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler ve özel şartlara bağlı meslekler için ilgili kanundaki şartların ayrıca sağlanması gerekir. Başvuruyu yabancının kendisi yapar ve elektronik tebligat adresi olması zorunludur.
Çalışma izni muafiyeti, Bakanlık tarafından resmi bir belge olarak düzenlenir ve geçerlilik süresi içinde yabancıya çalışma izni almadan çalışma ve ikamet hakkı verir. Muafiyet yalnızca Yönetmelikte sayılan işler ve süreler için verilir. Örneğin bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler için bir aya kadar; ithal edilen makinenin montajı, bakımı veya kullanım eğitimi için toplam üç aya kadar; sınırötesi hizmet sunucuları için üç aya kadar; sportif faaliyetler için dört aya kadar; tur operatörü temsilcileri için sekiz aya kadar muafiyet verilebilir.
Muafiyet süresi uzatılamaz ve muafiyetle geçen süre kanuni çalışma veya ikamet süresine sayılmaz. İş muafiyet süresini aşacaksa çalışma izni alınması gerekir. Demirbilek Danışmanlık olarak yabancının yapacağı işin bağımsız çalışma izni, muafiyet veya işverene bağlı çalışma izninden hangisine uygun olduğunu belirliyor, başvuru dosyasını hazırlıyor ve Bakanlık sürecini takip ediyoruz. Kararı Bakanlık verir.
Kimler için gerekli?
- Türkiye'de kendi adına çalışmak isteyen yabancı profesyonel meslek mensupları
- Türkiye'deki şirketinin ortağı ve yöneticisi olarak çalışacak yabancılar
- Türkiye'ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakımı veya kullanım eğitimi için yabancı teknisyen getirecek firmalar
- Yurt dışındaki bir işverene bağlı olarak Türkiye'de geçici hizmet sunacak yabancılar
- Konser, festival, sergi veya bilimsel etkinlik için yabancı sanatçı veya konuşmacı davet edecek kurumlar
- Spor kulüpleri, turizm şirketleri ve staj programı yürüten kuruluşlar
Başvuru nereye yapılır?
Gerekli evraklar
EVRAK LİSTESİ
- Pasaport suretiİzin ve muafiyet, pasaportun geçerlilik süresinden 60 gün kısa düzenlenir.
- Vesikalık fotoğraf
- Yabancı kimlik numarası ve elektronik tebligat adresiYurt içinden bağımsız çalışma izni başvurusunda zorunludur.
- Diploma, mesleki yeterlilik ve denklik belgeleriProfesyonel meslek mensupları için; noter onaylı Türkçe tercümeyle.
- Mesleki deneyimi ve faaliyet planını gösteren belgelerBağımsız çalışma izninde Bakanlığın değerlendirmesine esas olur.
- Şirket ortağı yöneticilerde Ticaret Sicili Gazetesi ve sermaye belgeleri
- Yurt içi başvuruda geçerli ikamet izniMuafiyet başvurusu yabancının Türkiye'de yasal olarak bulunduğu süre içinde yapılmalıdır.
- Muafiyette işin niteliğini gösteren belgeMontaj veya bakım sözleşmesi, ithalat belgesi, etkinlik davet yazısı, hizmet sözleşmesi gibi.
- İlgili kurumun uygun görüşüProfesyonel sporcu ve antrenörlerde Gençlik ve Spor Bakanlığı veya TFF; belirli muafiyetlerde ilgili kamu kurumu.
Süreç nasıl işler?
- İzin türünün belirlenmesiYapılacak işin niteliğine, süresine ve yabancının statüsüne göre bağımsız çalışma izni, çalışma izni muafiyeti veya işverene bağlı çalışma izninden hangisinin gerektiğini belirleriz.
- Süre ve şart kontrolüMuafiyette işin Yönetmelikteki süre sınırına sığıp sığmadığını, bağımsız izinde mesleğe özgü kanuni şartları ve önceki başvurularla bekleme sürelerini kontrol ederiz.
- Belgelerin hazırlanmasıKişisel ve mesleki belgeleri, sözleşmeleri, tercümeleri ve gereken kurum görüşlerini hazırlarız.
- Başvuru ve takipYurt içi başvuruyu e-İzin üzerinden yapar, yurt dışı başvuruda dış temsilcilik sürecine yön veririz. Bakanlığın ek belge taleplerini süresi içinde tamamlarız.
- SonrasıÇalışmanın başlaması ve sona ermesi bildirimleri, işyeri değişikliği bildirimleri ve süre takibi için sizi yönlendiririz.
Süre ve geçerlilik
Dikkat edilmesi gerekenler
- Muafiyet süresi uzatılamaz. İşin muafiyet süresini aşacağı baştan biliniyorsa çalışma izni başvurusu yapılmalıdır.
- Aynı muafiyete yeniden başvurmak için bekleme süresi vardır: montaj, bakım ve eğitim ile sınırötesi hizmet muafiyetlerinde altı ay, diğer muafiyetlerin çoğunda on iki ay geçmeden yeni başvuru yapılamaz.
- Muafiyetle geçen süreler süresiz çalışma izni veya uzun dönem ikamet için gereken kanuni çalışma ya da ikamet süresine sayılmaz.
- Profesyonel meslek mensubu olarak bağımsız çalışma izni alan yabancı, mesleğiyle uyumlu olmayan işleri yapamaz. Türk vatandaşlarına ayrılmış mesleklerde izin verilmez.
- Bağımsız çalışma izni olan yabancı, aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalırsa, mücbir sebepler dışında izni iptal edilir. İşyeri değişikliğini de yeni işyerinde başlamadan en geç on gün önce Bakanlığa bildirmelidir.
Sık sorulan sorular
Bağımsız çalışma izni ile normal çalışma izni arasındaki fark nedir?
Normal çalışma izni belirli bir işverene ve işyerine bağlıdır, başvuruyu işveren yapar. Bağımsız çalışma izni yabancı adına, bir işverene bağlı olmadan verilir ve başvuruyu yabancının kendisi yapar.
Bağımsız çalışma iznini kimler alabilir?
Genel Müdürlüğün belirlediği profesyonel meslek mensupları, muafiyet sürelerini aşan sınırötesi hizmet sunucuları ve şirket ortağı olup şirketi yöneten yabancılar başvurabilir. Başvuru, yabancının nitelikleri ve faaliyetinin ekonomiye etkisi dikkate alınarak değerlendirilir.
Makine montajı için gelen yabancı teknisyen için çalışma izni gerekir mi?
Türkiye'ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakımı, onarımı veya kullanım eğitimi için gelen yabancılar toplam üç aya kadar çalışma izni muafiyeti alarak çalışabilir. Bu muafiyet parçalı olarak kullanılabilir.
Muafiyet süresini uzatabilir miyim?
Hayır. Muafiyette süre uzatma başvurusu yapılamaz. Çalışma muafiyet süresini aşacaksa çalışma izni alınmalıdır.
Çalışma izni muafiyeti ikamet izni yerine geçer mi?
Evet. Kanuna göre çalışma izni muafiyeti, geçerlilik süresi boyunca ikamet izni yerine geçer ve süre içinde ülkeye çoklu giriş çıkış imkânı sağlar.
Konser veya konferans için gelen yabancı sanatçı ve konuşmacılar ne yapmalı?
Bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler kapsamında çalışacak yabancılar bir aya kadar çalışma izni muafiyeti alabilir. Faaliyet daha uzun sürecekse çalışma izni gerekir.
Üç aydan kısa muafiyet başvurusunu kim değerlendirir?
Başvuru yurt içinden yapılmışsa Bakanlık, yurt dışından yapılmışsa Türk dış temsilciliği değerlendirir. Üç ay ve daha uzun süreli muafiyet başvurularını Bakanlık değerlendirir.
Resmi kaynaklar: 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (md. 3, 10, 12, 13, 15, 22) · Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği (md. 16, 17, 26, 29, 48-53) · ÇSGB Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Çalışma İzni